Voltijdprins – maak je als vader echt keuzes?

Onlangs kwam ik het begrip voltijdprins tegen. Een mooi concept als tegenhanger van het (voor mijn gevoel veel vaker gebruikte) deeltijdprinses. Want, zijn wij als vaders niet allemaal nog een beetje voltijdprinsen? Durven wij mannen écht keuzes te maken als het gaat om ons gezin en onze loopbaan?

Genderrollen veranderen – langzaam

Kinderen en carriere, ik schreef er al eerder over. Het is een boeiend onderwerp, dat ook altijd wel actueel is. We zijn als maatschappij nu eenmaal in beweging. Langzaam maar zeker gaan we naar een maatschappij die meer gelijk en meer inclusief is.

Een maatschappij waarin ook genderrollen veranderen. De tijd van de vader die op zondag het vlees komt snijden en de rest van de week aan het werk is of in de kroeg zit, is al lang voorbij.

Maar, toch lijkt het zo te zijn dat de meeste mannen een voorkeur hebben voor meer werken en minder zorgen – inclusief mijzelf. En soms lijkt het erop dat vrouwen een voorkeur hebben voor meer zorgen en minder werken. Maar, is dat wel zo?

De cijfers – hoeveel werken mannen en vrouwen?

Even een duik in de harde cijfers nemen. Die zijn als volgt:

• Er werken in totaal meer mannen dan vrouwen
• Mannen werken gemiddeld genomen veel meer uren dan vrouwen

Van de beroepsbevolking werkt namelijk zo’n 87% van de mannen en zo’n 77% van de vrouwen. Da’s een verschil van 10%. Ongeveer tien jaar geleden was dat verschil nog 13%, dus het verschil is iets kleiner geworden.

Kijken we naar het aantal uren dat mannen en vrouwen werken, dan is het verschil nog groter. Mannen werken gemiddeld 38 uur per week en vrouwen 27 uur per week.

Meer ouderschapsverlof

Er verandert natuurlijk heus wel wat. Mannen kunnen nu meer vaderschapsverlof opnemen dan voorheen. Je hoeft nu niet meer na twee dagen klungelen met luiers en strooien met muisjes terug naar je baas. Mannen mogen véél langer verlof nemen.

Veel stellen willen een 50-50 verdeling, maar de praktijk is weerbarstig

Uit onderzoek van het SCP blijkt dat veel stellen de zorg voor hun kinderen 50-50 willen verdelen. Voordat ze ouders worden. Maar, de praktijk blijkt weerbarstig. Want, bij bijna de helft van de stellen werkt de man meer en zorgt de vrouw meer voor de kinderen. Bij 1 op de 10 stellen zijn de taken gelijk verdeeld.

De afgelopen jaren ging ongeveer 40% van de vrouwen na de geboorte van een eerste kind minder werken en 5% stopte volledig. Bij de mannen gaat slechts 10% minder werken.

Er is dus wel een wens om alles 50-50 te verdelen, maar het gebeurt niet. Wat gaat er mis? Ik heb wel een idee.

Lees ook ‘De mythe van 50/50’ op mamaen.nl.

Zorgen voor kinderen is een fulltime baan

Iedereen die één of meer kinderen heeft gekregen, weet: zorgen voor kinderen is een fulltime baan. In de eerste weken draai je op adrenaline en serotonine, maar na een paar maanden merk je dat de zorg voor een kind echt iets anders van je vraagt dan wat je tot nu toe gewend bent.

Het vraagt vanalles van een koppel. Dingen die je vantevoren niet wist. Dat een baby wel veel slaapt (als je geluk hebt), maar ook veel aandacht nodig heeft. Dat je constant je halve huisraad moet meeslepen voor een bezoekje aan opa en oma. Dat de slapeloze nachten je langzaam opbreken. En dan denk je dat het na de baby-fase makkelijker wordt: nee, dus. Het wordt niet makkelijker of minder. Het wordt alleen anders, maar de zorg blijft.

Ik denk dat dit gegeven ervoor zorgt dat de meeste mannen, na de geboorte van hun kind, toch het liefste zo snel mogelijk terugrennen naar hun werkgever. Gewoon lekker een dagje op de werkvloer rondhangen, even geen gehuil en poepluiers verschonen.

En dan komt het maar al te goed uit dat onze lange geschiedenis heeft bepaald dat mannen werken en vrouwen thuisblijven en zorgen.

Ben ik een voltijdprins?

Ik beschouw mezelf niet als een echte voltijdprins. Tenminste. Ik werk niet voltijd. Toen we kinderen kregen ben ik 32 uur gaan werken om een dag thuis te kunnen zijn met de kinderen. Een bewuste keuze. Maar toch: het was alsnog 32 uur en mijn vriendin ging destijds terug naar 24 uur.

We hebben het er toen zeker over gehad, maar het was nooit een echt discussiepunt. Ik wilde graag bewust tijd maken voor mijn kinderen en Iris vond het prima om minder te gaan werken: case closed.

Op dit moment ben ik zelfstandig en probeer ik thuis zoveel mogelijk te doen.

Maar, toch: de verdeling blijft scheef.

Welke dingen doe ik? Ontbijtjes maken. Lunchpakketjes smeren. Kids naar school brengen en ophalen wisselen we af. Zwemles doe ik de ene dag, Iris de andere. Huishoudelijke taken hebben we redelijk verdeeld, al denk ik dat Iris wel iets meer doet dan ik (zoals de nooit lege wasmand constant door de wasmachine heen jagen, de was drogen, opvouwen en opbergen).

Het douchen of badderen en naar bed brengen doen we samen. Hoewel ik hier wel vaak mijn snor probeer te drukken. Koken doe ik meer, vind ik ook leuk om te doen. Boodschappen doe ik ook vaker – denk ik.

Natuurlijk, ik heb ook een papadag, de dag waarop ik altijd thuis ben.

Mentale belasting van al die kleine dingen

Maar toch: als het gaat om alle kleine dingen, zoals bijhouden wie naar welk kinderfeestje moet, welk familielid er jarig is, welke cadeautjes er voor welke verjaardag gekocht moeten worden, wanneer het juffendag is en er dus een bepaald knutselwerkje af moet zijn en mee naar school moet, wanneer de volgende turn-uitvoering is, dat er nieuwe gymkleding moet komen, dat ze een speciale lunch mee mogen nemen, dat we extra moeten oefenen met de tafel van 5, dat er nieuwe schoenen moeten komen – dan laat ik veel daarvan aan mijn partner over.

Ook het kopen van kleding voor onze 3 kinderen laat ik geheel aan mijn partner over – en dat lijkt ook wel een aardige dagtaak te zijn als ik zie hoeveel tijd ze op Vinted doorbrengt.

Dus ja, de mentale belasting van al die kleine dingen, die is best groot. Tenminste, ik merk aan mezelf dat ik het vaak niet actief bijhoud. We krijgen per dag een paar berichten van school en dan zit ik (bewust) niet eens in alle app-groepen met ouders en voor kinderfeestjes. Dat zou voor mij al snel een mental overload betekenen.

Ik vind mezelf dus niet echt een voltijdprins – maar wel een beetje. Ik kies zeker niet ten koste van mijn gezin voor een carrière, maar probeer daar een goede balans in te vinden. Wat overigens echt niet altijd eenvoudig is.

Kies je er samen voor?

Ik snap dat deze traditionele en hardnekkige taakverdeling een complexe maatschappelijke discussie oplevert. Vaak wordt ook gezegd: zolang je er maar samen bewust voor kiest, dan is het toch goed? En dat is misschien ook wel zo. Maar toch denk ik: in hoeverre kies je er écht bewust samen voor?

Want, je weet dus niet op voorhand hoe het is om voor een kind te zorgen. Je weet tijdens de eerste zwangerschap nog niet hoe je leven er over 6 maanden of een jaar uitziet. Je hebt geen idee welke belasting het legt op jou en je partner.

Dus, hoe bewust zijn die keuzes? En maken veel stellen die keuzes niet gewoon heel erg onbewust? Speelt er niet een maatschappelijk mechanisme, een verwachtingspatroon, waardoor we meisjes van jongs af aan (al dan niet onbewust) aanleren dat zij later meer verzorgende taken op zich moeten nemen en de man meer voor een carrière mag gaan? Ik weet het niet, maar ik denk het wel.

En is het wel echt een probleem?

Tegelijk denk ik ook wel eens: hoe erg is dit eigenlijk? Is deze traditionele rolverdeling wel echt een probleem? Ik zie ook veel gezinnen om me heen waarin rolverdeling heel erg traditioneel is – de man werkt en de vrouw is thuis bij de kinderen.

Hoewel ik daar zelf nooit voor zou kiezen, begrijp ik ook de voordelen ervan. Het is duidelijk, gestructureerd en iedereen weet wat er van elkaar verwacht wordt.

Vanuit dat oogpunt is het dus niet een probleem. Maar, als ik doordenk, dan gaat het me toch om het bredere perspectief: een vrouw en een man moeten zelf hun keuzes kunnen maken, onafhankelijk van maatschappelijke verwachtingen of bestaande structuren.

Gaat het echt veranderen?

Ik heb twee dochters. Die zou ik graag willen zien opbloeien tot iets wat ze zelf ambieren. Niet tot iets wat ze is opgelegd door een maatschappelijke norm. Ik probeer daar als vader bewust mee om te gaan. En ze ook het voorbeeld te geven: wij proberen samen de zorgtaken zo goed mogelijk te verdelen.

Ik heb er ook wel vertrouwen in dat het gaat veranderen. Dat mannen en vrouwen steeds gelijkwaardiger worden en dat dit ook tot uiting komt in de traditionele rolverdeling tussen zorg- en werktaken.

Ga het gesprek met je vrouw aan

Vooralsnog blijft het een onderwerp dat aandacht verdient. Mannen, ga het gesprek eens aan met je vrouw. Hoe is de verdeling bij jullie in huis? Werkt je vrouw zo veel of zo weinig als ze zou willen? Is dat écht zo? Als ze vrije keuze had, wat zou ze dan het liefste willen?

En natuurlijk mag je jezelf als man deze vragen ook stellen. Misschien zorg jij diep in je hart wel liever voor de kinderen en laat je de 9-tot-5-baan gerust voor wat het is.

Boekentips over dit onderwerp

Wil je je hier nog eens verder in verdiepen, dan kan ik onderstaande boeken aanbevelen.