Het is geen verrassing dat de tijd snel gaat, vooral als je kinderen hebt. Wij ouders zeggen het allemaal tegen elkaar, bij elke gelegenheid: ze worden zo snel groot! Maar echt. Voor je het weet, zijn ze groot en uit huis. Als werkende vader vind ik het, net als vele anderen in Nederland, soms best worstelen om de juiste balans te vinden. Het CBS meldt dat de meeste vaders nog altijd 35 uur per week of meer werken. Laat dit, in combinatie met andere verantwoordelijkheden, niet te weinig tijd over voor de kinderen?
De ‘misschien straks’-generatie
Het is een term die ik recentelijk tegenkwam: de ‘misschien straks‘-generatie. Dit staat voor de ouders die hun kroost continu vertellen dat ze ‘misschien straks’ tijd voor ze hebben. Ik merk dat ik hier zelf ook regelmatig schuldig aan ben. Het ontstaat doordat je steeds te druk bent met andere dingen: huishouden, koken, werk, noem maar op.
Het resultaat is dat werkende ouders volgens een Brits onderzoek gemiddeld slechts 36 minuten per dag aan hun kinderen besteden. Ik kan deze bron niet geheel verifieren maar het lijkt me geen onrealistisch getal.
Ik heb het zelf niet bijgehouden hoe het hier is, maar het is eigenlijk schokkend weinig. Toch is het niet verrassend. We zijn vaak zo opgeslokt door werk en huishoudelijke taken dat we vergeten dat onze kinderen ons het meest nodig hebben. En niet voor de afwas of het avondeten, maar gewoon, om er te zijn en samen dingen te doen.
Ik werk zelf bewust niet teveel, maar hoeveel van de tijd die ik hiermee besteed ik werkelijk met oprechte aandacht aan mijn kinderen?
Werk, een noodzakelijk kwaad?
We werken om te leven, of is het andersom? Voor mij is het wel degelijk met elkaar verweven. Werk is leven en leven is werk. Dus je kunt maar beter werk doen waar je een zekere voldoening uithaalt. Toch vraagt de arbeidsmarkt vaak veel van ons. Zeker in moderne banen wordt meer verwacht dan aanwezigheid tussen 9 en 5. Het vraagt om aandacht en dat eist headspace op, ook als we thuis zijn en eigenlijk niet met werk bezig hoeven te zijn. De tijd die overblijft, is soms gevuld met vermoeidheid en andere verplichtingen.
Wat betekent dit voor onze kinderen?
Ik vraag me af of dit een impact op onze kinderen heeft en zo ja, welke? Veel milennials (geboren vanaf de jaren ’80 tot ’00, zoals ikzelf) zijn nog opgegroeid met één werkende ouder. We zien nu een generatie kinderen opgroeien waarbij in veruit de meeste gezinnen beide ouders (parttime) werken. Ze groeien op in een wereld waarin hun ouders altijd bezig lijken te zijn. En waar dus maar weinig oprechte tijd is voor de kinderen.
Ondanks onze goede bedoelingen om meer thuis te zijn en de zorg beter te verdelen. Ik weet niet of dit erg is. Ik weet wel dat het anders is.
De rol van de vader verandert ook
De rol van de vader is door de jaren heen natuurlijk ook veranderd. Waar onze eigen vaders gemiddeld genomen meer afwezig waren vanwege werk, streven we nu naar een actievere rol in het leven van onze kinderen. Toch blijft de traditionele rolverdeling hardnekkig: vaders werken meer uren dan moeders. En ondertussen moeten we ook een meer betrokken en betere vader zijn: leggen we onszelf daarmee niet teveel druk op?
We willen carriere maken, een mooie baan hebben, goed verdienen, maar ook elke week op het sportveld staan, de kinderen naar school brengen en thuis op tijd aanschuiven voor het eten.
De kwaliteit van tijd
Het gaat dus niet alleen om de hoeveelheid tijd, maar om wat we ermee doen. Die paar minuten per dag die we in oprechte aandacht met onze kinderen doorbrengen, daar gaat het om. Het gaat erom die kleine momenten te vinden – het leesmomentje voor het slapengaan, het samen voetballen in de tuin, of zelfs het samen koken – en die volledig te benutten.
Hoe mooi zou het zijn als we wat vaker echt aanwezig zouden zijn in en rond het huis?
De mythe van de werk-privé balans
Het idee van een perfecte werk-privé balans is misschien wel een mythe. Als ik voor mezelf spreek lijkt dat in elk geval zo. Het lijkt namelijk meer op een constante strijd, een jongleren met verantwoordelijkheden. En ja, soms laten we een bal vallen. Het is menselijk. Maar misschien is het ideaal van minder werken, meer thuis zijn, meer balans en meer tegelijk doen wel een illusie.
De onbetaalbare waarde van tijd
Ik merk dat ik een beetje begin af te dwalen. Waar het me uiteindelijk om gaat is dit: in een wereld waarin alles een prijskaartje lijkt te hebben en alles maakbaar lijkt te zijn, is tijd met onze kinderen onbetaalbaar. Geen uurloon kan op tegen de momenten waarop we echt samen zijn met onze kinderen en helemaal in het moment genieten van een spelletje kwartet, een potje voetbal op straat, aandachtig voorlezen of helpen met het huiswerk.
Laten we dus vooral proberen die echte tijd met elkaar wat uit te breiden. Van 36 minuten naar 45 minuten. Want ja, het is echt waar: over een paar jaar zijn ze het huis uit en dan krijg je die mogelijkheid nooit meer terug.
Wat kunnen we als vaders doen?
Het antwoord ligt in het vinden van kleine manieren om meer aanwezig te zijn. Het kan iets simpels zijn als het uitzetten van onze telefoon tijdens het avondeten, of het kiezen voor samen een spelletje doen op zaterdagmiddag. Het gaat om het stellen van prioriteiten en soms het maken van moeilijke keuzes.
Laten we ons blijven realiseren dat de tijd met onze kinderen beperkt is. Elke minuut telt. Hoe cliché het ook is. Een beetje meer aandacht, laten we daar ons best voor doen.
